Hello anh em, nay mình mới đi thi chứng chỉ Microsoft về. Giờ rảnh share với anh em một số cái về chuyện thi cử này.

Thực ra thì chứng chỉ là do công ty mình bắt thi. Anh em nào làm BA đều phải có certificate về nghiệp vụ triển khai hết. Nên công ty tài trợ tiền cho đi thi. Thi rớt là phải tự đóng tiền thi lại. Chứ lúc đầu mình cũng chả nghĩ tới chuyện đi thi đâu.

Cái mình thi là chứng chỉ Microsoft, MB2-717: Dynamics 365 for Sales. Dành cho Functional Consultant triển khai hệ thống CRM.

Anh em tìm hiểu về nghề BA có hay nghe tới chứng chỉ ECBA, CCBA với CBAP rồi đúng không. Đây là bộ các chứng chỉ do IIBA (International Institute of Business Analysis) cấp. Lúc trước mình cũng tìm hiểu. Cụ thể thì 3 chứng chỉ này nó là:

  • ECBA (Entry Certificate in Business Analyst): dành cho những ai nhập môn vào nghề.
  • CCBA (Certification of Capability in Business Analyst): cái này thì cao cấp hơn. Dành cho những ai muốn kiểm tra và chứng nhận năng lực làm việc cũng như kinh nghiệm thực tế. Anh em nào muốn thi cái này phải có tối thiểu 3750 giờ kinh nghiệm làm việc trong 7 năm @@
  • CBAP (Certified Business Analysis Professional): ông này trùm cuối rồi, dành cho ai muốn nâng cao năng lực ở level cao hơn. Ông này thì yêu cầu tối thiểu 7500 giờ làm việc trong 10 năm.

Nói chung là mấy cái chứng chỉ “theo tiêu chuẩn của bộ” thôi. Chứ cái mà mình muốn viết ngày hôm nay tập trung ở câu hỏi THI ĐỂ LÀM GÌ?

1. Khách hàng Việt Nam có cần chứng chỉ?

Làm BA thường thì sẽ làm trong các công ty cung cấp dịch vụ hoặc outsourcing. Sẽ làm với khách hàng. Khách hàng thì có khách hàng nước ngoài và khách hàng Việt Nam.

Mình có đi hỏi thì thường chỉ có khách hàng nước ngoài người ta mới yêu cầu các chứng chỉ này thôi. Họ muốn đảm bảo chất lượng dịch vụ thôi. Vì độ trưởng thành của họ cao. Họ aware được sự cần thiết của các chứng chỉ này.

Còn khách hàng Việt Nam thì thường không yêu cầu. Có thể vì họ chưa quan tâm và cũng không thực sự quan tâm. Hoặc cũng có thể do yếu tố tài chính nữa. Thuê mấy ông chuyên gia bao giờ cũng đắt hơn mà.

Nên đầu tiên là khách hàng chưa cần, thì mình cũng chưa cần thi. Nhưng có chuẩn bị thì vẫn tốt hơn. Rảnh thì build up dần dần. Vậy thì hỏi sát hơn nữa là: thi chứng chỉ thực sự mang lại cái gì?

2. Hôm nay đi thi chứng chỉ Microsoft

Nói chung mấy nay mình cũng hơi căng thẳng. Vì thi rớt cái là đóng tiền thi lại chết bà luôn. Tính ra nếu thi fail 1 cái là đóng tiền gần cả 2 triệu. Nên nhìn chung tình hình có hơi căng thẳng chút.

Ở Việt Nam thì mình biết có 2 chỗ thi là SaigonCTT và Nhất Nghệ. SaigonCTT thì ở 287B Điện Biên Phủ, Quận 3, Xì Gòn. Có ở Hà Nội luôn. Nhất Nghệ thì cũng ở Quận 3, mà ở 105 Bà Huyện. 2 chỗ này là được ủy quyền của Pearson VUE.

Mình có nghe các bậc tiền bối truyền lại rằng: muốn thi cho chắc thì mua đề (dump test), bao đậu, pass for sure luôn. Nghe thấy ham.

Nhưng kẹt cái, sau đó mình cũng được nghe truyền lại rằng mua đề thì cũng chưa chắc đậu. Do Microsoft nó update đề liên tục, nên cũng dễ bị trật tủ. Lúc đầu cũng tính mua rồi, ai dè nghe lại hụt hẫng hết sức.

Thiệt ra mấy nay cũng đang cháy túi, mà nghe vậy nữa nên thôi, tự ôn cho lành. Mà ai dè lúc ôn ngộ ra quá nhiều thứ. Mình làm 2 dự án CRM triển khai Dynamics 365 for Sales, mình cũng tự tin là nắm khá kỹ chức năng của hệ thống. Ai dè ngồi luyện mới vỡ lẽ ra nhiều cái.

Lúc làm bài test thử. Được tận… 540 trên 1000 :)) trong khi 800 mới đậu. Fail ngay từ vòng loại. Thiệt tình luôn là có mấy cái… ngỡ như là gặp lần đầu trong hệ thống. Làm triển khai mà vậy mới thứ dữ chứ :))))

Đi triển khai cho người ta, mà ngay cả chính mình cũng chưa nắm rõ được hệ thống nó có gì, làm những gì. Quá thiếu sót. Không nắm rõ mà còn đòi đi tư vấn. Nên nghĩ lại cũng may mà chịu ngồi ôn sớm.

Ở chuyện thi certificate này thì vấn đề không nằm ở cái bằng. Mà là nằm ở quá trình ôn luyện.

Muốn có cái bằng, phải chịu khó ngồi học, ngồi xem rồi làm thử. Nói chung là chịu khó ngồi cày cuốc, mày mò. Thì chính xác là việc ngồi mày mò đó nó mới có giá trị.

Lúc đầu tiếp cận hệ thống mình chủ yếu toàn đọc tài liệu, rồi vô hệ thống dọc vài cái rồi hết phim. Toàn ỉ i phải vô dự án thực tế mới biết được, mới “học” được. Mà thực tế thì chính việc ngồi ôn chứng chỉ Microsoft này mới cho mình học được nhiều cái thực tế.

Nhưng nói đi thì cũng nói lại. Việc mà làm dự án thực tế rồi, nhưng lại không nắm hết chức năng chuẩn của hệ thống cũng có cái lý do của nó.

Ví dụ một hệ thống có 10 chức năng. Thực tế thì ít có khách hàng nào họ xài đủ cả 10 chức năng cả. Mình nghĩ hiếm lắm mới có 1-2 ông đòi làm đủ cho bằng được. Thường solution chỉ cần gãi đúng chỗ ngứa của họ là được rồi. Dù cho solution đó chỉ đụng tới 4-5 chức năng chuẩn của hệ thống.

Quan trọng là chức năng đó giải quyết được vấn đề của người ta. Chứ không phải là dự án đó có triển khai đủ 10 chức năng hay không.

Nên chuyện học từ dự án cũng là một cách thực tế, hay và dễ cọ xát. Nhưng vô hình dung, nó lại không bao quát đủ các chức năng cũng như các case có trong hệ thống. Anh em hiểu ý mình mà đúng không @@

Ví dụ trong cái phần mềm mà mình làm (cái Dynamics 365 for Sales ở trên mình có nói), nó có cái concept về việc tính giá sản phẩm.

Nào là tính giá theo 1 số tiền cụ thể (Currency Amount). Rồi là tính theo mức phần trăm giảm giá (Percentage of List). Rồi là tính theo mức phần trăm biên bao gồm lãi theo giá cost hiện tại (Percentage Margin – Current Cost). Rồi tới tính theo mức phần trăm chi phí theo giá cost hiện tại (Percentage Markup – Current Cost). Rồi nữa là tính theo mức phần trăm chi phí theo giá cost chuẩn (Percentage Markup – Standard Cost). Rồi cuối cùng là tính theo mức phần trăm biên đã gồm lãi theo giá cost chuẩn (Percentage Margin – Standard Cost). Một mớ bồng bông nghe muốn quắn hết não o.O

Đó là cái concept mà 2 dự án mình làm chưa cần dùng tới ở thời điểm hiện tại. Nên nếu học từ dự án thì chắc 500 năm nữa mình mới biết tới mấy cái vụ tính giá này quá.

Tiếp theo là mình sẽ chém gió về cách mà mình đã “bứng” được chứng chỉ Microsoft Dynamics 365 for Sales về nhà. Tính ghi là “Tôi đã đậu ABC XYZ như thế nào” mà thôi, nghe chém quá nên thôi :))

3. Kho tàng In-tờ-nét, với bác Gồ cái gì cũng có

Đây là lần đầu tiên mình đi thi chứng chỉ Microsoft. Nên kinh nghiệm chắc chắn là chả có gì. Mình chỉ chia sẻ lại cách mà mình đã làm thôi nhé. Để anh em ai có nhu cầu muốn thi, tham khảo được gì thì tham khảo.

3.1. Bước 1: Đăng ký 1 con trial Dynamics 365 trong 30 ngày

Anh em vô trials.dynamics.com rồi đăng ký 1 instance trial. Ai mà ko rõ thì comment ở dưới mình inbox chỉ cho nhé. Mình viết ở đây thì bài nó dài lắm. Đăng ký dễ ẹc, chỉ có 1 bước hơi dễ lộn xíu thôi.

Ý đồ của bước này là để khi sang bước 2, vừa học chứng chỉ Microsoft, vừa nhảy vào hệ thống demo thực tế luôn. Cái gì không biết hoặc… không tin hệ thống nó làm được thì vào con trial này mò :v

3.2. Bước 2: Luyện nghe Tiếng Anh trên Dynamics Learning Portal (DLP)

Đăng ký con trial rồi thì giờ học thôi. Luyện ở đây là luyện clip người ta training cho mình về hệ thống. Sẵn tiện luyện nghe Tiếng Anh luôn. Lâu lâu ngồi làm bật clip lên nghe. Cái cô trong clip nói giọng Mỹ dễ nghe lắm. Rảnh thì ngồi xem trực tiếp là tốt nhất.

Anh em lên trang: mbspartner.microsoft.com để truy cập các bài học. Mà kẹt cái là phải có tài khoản partner của Microsoft thì mới access vào được. Do công ty mình là partner của Microsoft nên mình mới có tài khoản vào học.

Học trên DLP nó có luôn phần thực hành, mà là thực hành ngay trên video, chả cần phải đi đâu cả. Hết sảy con bà bảy.

Học DLP để thi MB2-717 thì có 2 khóa nên học:

  • Sales Management in Microsoft Dynamics 365
  • Relationship Management in Microsoft Dynamics 365 for Sales

Thực ra là Microsoft yêu cầu học thêm khóa Basic nữa, nhưng anh em nào đã làm dự án rồi thì quen rồi, nên khỏi cần cũng được.

3.3. Bước 3: Đọc blog của Neil Parkhurst

Neil Parkhurst là một Functional Consultant với hơn 25 năm lão luyện làm CRM của Microsoft. Blog của bác được Microsoft trao giải vàng cho hạng mục CRM Software Writer’s Award. Kinh chưa.

Anh em lên trang: Neilparkhurst.com >> chọn certificate >> chọn MB2-717: Dynamics 365 for Sales.

Đọc hết các bài trong này (hiện tại thì mới khoảng 8 bài thôi).

Ngoài ra, đọc xong mà còn dư thời gian thì đọc thêm phần MB2-713: CRM 2016 Sales nữa. Do cái certificate này là bản cũ của MB2-717, nhưng concept thì hoàn toàn giống nhau.

Phần MB2-713 thì Neil tổng hợp nhiều cái và đầy đủ hơn.Với một rừng ví dụ rất dễ hiểu.

3.4. Bước 4: Giải đề thử đề thi chính thức của Microsoft

Anh em truy cập lại trang DLP >> vào phần Assessment. Cách dễ nhất là copy link này bỏ vào web rồi nhấn Enter 1 phát thì nó ra.

Đây là bộ đề 30 câu official của Microsoft để mình giải thử. Sau khi làm test lần thứ 1 thì sau 24g nó sẽ update lại 1 lần. Làm test lần thứ 2 thì sau 14 ngày mới update lại.

Anh em giải mà đậu phần này thì mình nghĩ khả năng đậu cao lắm.

3.5. Bước 5 – bước cuối: Giải thử đề thi “xém” chính thức của Prepaway

Anh em vào trang Prepaway.com, tải bộ đề cho Sales và engine để chạy bồ đề. Cài đặt và quất thôi.

Bộ này gồm 50 câu, formal giống y chang đề thiệt. Prepaway là trang cung cấp đề test 100% free để mọi người tập trước, format giống y chang đề thiệt.

Hồi đó mình giải thử đề này được có 540/800 à. (đề thử thì 800/1000 là pass, thi thiệt thì chỉ cần 700/1000).

XONGGG!!!

Vậy nhiêu đó là đủ chiến rồi. Về thời gian thì:

  • Bước 1: 5 nốt nhạc
  • Bước 2: tốn nhiều thời gian nhất, khoảng 14 tiếng đồng hồ để học xong hết. Cái Sales Management là 9h11m, cái Relationship Management là 4h54m.
  • Bước 3: để đọc kỹ thì mình nghĩ chắc khoảng 2 buổi chiều tối là xong.
  • Bước 4: 30 phút.
  • Bước 5: 90 phút.

Vậy tổng cộng anh em cần khoảng 1 tuần để ôn kỹ cái chứng chỉ Microsoft này. Ôn để biết, để nắm rõ hệ thống chứ đừng quan trọng thi cử lắm.

Thi thiệt thì trong 90 phút. 700/1000 là đậu. Có câu chọn 1 đáp án, có câu chọn nhiều đáp án. Có chức năng bấm lưu lại rồi review sau. Thi xong bấm cái bụp là ra điểm luôn. Nhồi máu cơ tim hay không là ở chỗ này :))))

4. Kết bài

Bài dài quá rồi, kết thôi anh em. Nhìn chung bài này mình muốn nói 2 cái:

  • Thứ nhất là mình kể lại vụ chiều nay mình thi ra sao, rồi mình ôn thi ra sao. Cho anh em ai cần thì đọc tham khảo.
  • Thứ hai là chuyện thi cử, rồi bằng cấp trong ngành. Như mình chia sẻ thì mình thấy khách hàng cần thì mình hẳn thi. Hoặc mình cần nắm chắc kiến thức thì hẳn thi. Làm triển khai thì thi certificate của hãng (như Microsoft, SAP, Oracle). Làm phát triển phần mềm thì thi ECBA, CCBA, CBAP.

Rồi, cảm ơn anh em đã đọc tới đây. Có gì thắc mắc hay bình loạn gì, anh em cứ để ở dưới nhé. Mình sẽ like và trả lời nhiệt tình từng comment :v

Nguyen Hoang Phu Thinh

Hello anh em! Mình là Thịnh, hiện tại mình đang làm Business Analyst tại RBVH. Mình đang tập viết, tập đọc sách và góp nhặt những trải nghiệm trong nghề BA trên blog này. Hi vọng những chia sẻ của mình sẽ giúp ích được anh em 🙂 Read more about me